Forum Skarbników Województwa Opolskiego: Nieprawidłowości w rachunkowości i gospodarce finansowej jednostek sektora finansów publicznych. Kradzieże środków finansowych i składników majątkowych. Nadużycia i oszustwa.

Serdecznie zapraszamy na szkolenie realizowane w ramach Forum Skarbników Samorządów Województwa Opolskiego działającego przy Opolskim Centrum Demokracji Lokalnej FRDL. Szkolenie odbędzie się w dniu 12 maja 2026 r. w Opolskim Centrum Demokracji Lokalnej FRDL, ul. Krakowska 51, 45-018 Opole.

- Wskazanie, jak zorganizować pracę jednostki, aby zadania z zakresu rachunkowości i gospodarki finansowej były skutecznie realizowane. Zrozumienie znaczenia i zasad tworzenia „dobrych” zakresów czynności pracowników.

- Poznanie błędnych zapisów w procedurach kontroli zarządczej,

- Zapoznanie się z najczęściej stwierdzanymi nieprawidłowości w prowadzeniu ksiąg rachunkowych oraz narzędziami ograniczającymi ich popełnianie.

- Przedstawienie właściwej organizacji kontroli finansowej dokumentów finansowo-księgowych oraz roli i znaczenia kontroli wstępnej, dokonywanej przez głównych księgowych.

- Poznanie prawidłowych zasad wyceny środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych, amortyzacji oraz ustalania źródeł finansowania ich nabycia.

- Zrozumienie, jak odróżnić remont od ulepszenia, kiedy stosować paragraf 427, a kiedy 605, lub 607 oraz jakie nakłady zaliczać do kosztów środków trwałych w budowie.

- Poznanie najczęściej popełnianych błędów na etapie opracowywania i realizacji planów finansowych i budżetów jst, a także nieprawidłowości na etapie zaciągania i regulowania zobowiązań pieniężnych, w tym wieloletnich, w tym przyczyn nieterminowego regulowania płatności.

- Wysłuchanie przykładów nieprawidłowości w udzielaniu ulg w spłacie należności, w tym pomocy de minimis oraz konsekwencji, jakie się z tym wiążą.

- Zrozumienie, dlaczego w jsfp często dochodzi do przedawnienia należności i jak postępować, aby skutecznie je windykować.

- Zapoznanie się z najczęściej popełnianymi błędami w sprawozdaniach budżetowych, finansowych i
z zakresu operacji finansowych oraz zasadami skutecznej kontroli wiarygodności i poprawności danych.

1.    Nieprawidłowości w organizacji pracy jednostki w zakresie rachunkowości i gospodarki finansowej.

2. Nieprawidłowości w procedurach kontroli zarządczej.

3. Nieprawidłowości w prowadzeniu ksiąg rachunkowych.

4. Nieprawidłowości w zakresie wyceny aktywów, w tym środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych, środków trwałych w budowie oraz należności.

5. Nieprawidłowości w ustalaniu źródeł finansowania nabycia środków trwałych oraz ich remontowania i ulepszania.

6. Nieprawidłowości w opracowywaniu planów finansowych i budżetów jst oraz ich realizowania.

7. Nieprawidłowości w procesie zaciągania zobowiązań, w tym wieloletnich.

8. Nieprawidłowości w rozliczaniu wpłat dokonywanych na rachunki bankowe.

9. Nieprawidłowości w udzielaniu ulg w spłacie należności oraz pomocy de minimis.

10. Nieprawidłowości w organizacji oraz prowadzeniu windykacji należności.

11. Nieprawidłowości w sprawozdaniach finansowych, budżetowych i z zakresu operacji finansowych.

12. Skuteczne narzędzia ochrony danych informatycznych.

13. Nieprawidłowości w prowadzeniu gospodarki finansowej, w tym w szczególności w:

• ustalaniu wysokości opłat za wyżywienie w szkołach i przedszkolach oraz organizacji stołówki szkolnej,

• braku lub niezgodności z prawem obowiązującym zarządzeń kierowników jednostek oraz uchwał organu stanowiącego,

• przeprowadzaniu kontroli wstępnej dokumentów oraz ich zatwierdzania do wypłaty,

• regulowania zobowiązań przez jednostki,

• ustalania i wypłaty wynagrodzeń pracowników jst,

14. Przykłady działań noszących znamiona przestępstw, w tym kradzieży i wyprowadzania środków pieniężnych oraz naruszenia dyscypliny finansów publicznych, jakie stwierdzane są w jednostkach sektora finansów publicznych.

15. Pytania i odpowiedzi, w tym między innymi:

• Jak opracować „dobrą” politykę rachunkowości? Co należy, a czego nie można wpisać w politykę?

• Jak poprawnie określić próg istotności?

• Jak opracować „kompletny” zakres czynności pracownika i dlaczego jest on tak ważny?

• Jak ustalić właściwą ścieżkę przepływu dokumentów w jednostce, w tym pomiędzy jednostką obsługującą, a jednostkami obsługiwanymi?

• Jakie są korzyści, w tym finansowe z powierzenia zadań z zakresu rachunkowości i gospodarki finansowej jednej, wyznaczonej jednostce organizacyjnej jst? Jak sprawnie utworzyć CUW?

• Jakie są najczęściej popełniane błędy w prowadzeniu ksiąg rachunkowych i jak ich uniknąć?

• Jak i kiedy należy otworzyć i zamknąć księgi rachunkowe?

• Czy istnieje obowiązek zamykania ksiąg rachunkowych miesiąca?

• Jak uniknąć błędów w niechronologicznym zapisywaniu operacji gospodarczej?

• Kiedy księgi rachunkowe są nierzetelne, niesprawdzalne, niekompletne i prowadzone niebieżąco (liczne przykłady)? Znaczenie procedur kontroli zarządczej w wymienionym zakresie.

• Jakie są skutki i konsekwencje nierzetelnego i niebieżącego prowadzenie ksiąg rachunkowych?

• Jak prawidłowo dokonywać wyceny środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych?

• Jak prawidłowo ustalać wartość początkową środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych, dokonywać odpisów amortyzacyjnych oraz wykazywać ich wartość w bilansie?

• Czym różni się remont od ulepszenia? Jak prawidłowo ustalać źródła finansowania i jakie są konsekwencje nieprawidłowości w wymienionym obszarze (przykłady)?

• Jak ewidencjonować ulepszenia w obcych środkach trwałych?

• Jak prawidłowo ewidencjonować nakłady na zakup pierwszego wyposażenia obiektów budowlanych?

• Jak prawidłowo przypisywać i odpisywać należności. Kiedy i jakie odsetki naliczać od wpłat po terminie (liczne przykłady)? Co to znaczy wycena należności z zachowaniem zasady ostrożności? Jak prawidłowo dokonywać odpisów aktualizujących należności? Kiedy można odpisywać należności z ksiąg rachunkowych? Czy należy odpisać z ksiąg należności przedawnione zahipotekowane?

• Jakie i jak prawidłowo naliczać odsetki od przeterminowanych należności? Kiedy wpłatę zaliczać proporcjonalnie, a kiedy w całości na odsetki (przykłady)?

• Czy główny księgowy rzeczywiście zawsze ponosi odpowiedzialność za rachunkowość i sprawozdawczość jednostki?

• Jakie są aktualne i przyszłe zagrożenia dla bezpieczeństwa danych informatycznych? Czy sztuczna inteligencja to zagrożenie? Jak chronić się przed utratą danych?

• Czym różni się wykonywanie dyspozycji środkami pieniężnymi od dysponowania środkami pieniężnymi?

• Jaki jest zakres wstępnej kontroli dokonywanej przez głównego księgowego?

• Czy główny księgowy ponosi odpowiedzialność za legalność dokonywanych wydatków?

• Jak uniknąć błędów w opracowywaniu i realizacji planów finansowych?

• Kiedy umowa jest umową na zapewnienie ciągłości działania jednostki?

• Jak prawidłowo planować przedsięwzięcia wieloletnie w WPF?

• Dlaczego jednostki nieterminowo regulują zobowiązania? Znaczenie instrukcji obiegu dokumentów finansowo-księgowych. Co zrobić, żeby zapłata odsetek za opóźnienie w zapłacie przez jsfp nie stanowiła naruszenia dyscypliny finansów publicznych? Odpowiedzialność w tym zakresie.

• Jakie błędy popełniamy przy udzielaniu ulg w spłacie należności? Kiedy należność jest podatkiem, niepodatkową należnością budżetową, a kiedy należnością cywilnoprawną? Kiedy udzielona ulga stanowi pomoc de minimis?

• Jak prawidłowo rozksięgować wpłatę na należność główną i należności uboczne?

• Czy data wpływu środków pieniężnych na rachunek bankowy jednostki to zawsze data uregulowania zobowiązania?

• Jak skutecznie i systematycznie windykować należności? Rola procedur kontroli zarządczej.

• Jak chronić się przed kradzieżą, oszustwami i wyłudzeniami i czy to w ogóle jest możliwe? Czy mamy świadomość jak często w Polsce wykrywane są kradzieże i wyprowadzanie pieniędzy - przykłady przyczyn i skutków popełnianych przestępstw.

• Jakie są skuteczne narzędzia weryfikacji wiarygodności danych w sprawozdaniach? Najczęściej popełniane błędy i ich przyczyny? Kto ponosi odpowiedzialność za sprawozdania?

• Jak ustalać wysokość opłaty za wyżywienie, w tym dostarczone przez firmę cateringową oraz jak prawidłowo zorganizować stołówkę szkolną?

Skarbnicy
Powiatów, Miast i Gmin
Województwa Opolskiego

specjalista i praktyk z zakresu prawa samorządowego, finansów publicznych, rachunkowości budżetowej, inwentaryzacji, odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, pomocy de minimis, kontroli zarządczej i audytu. Doświadczony trener i wykładowca (ponad dwadzieścia lat pracy w jednostkach sektora finansów publicznych). Wieloletni skarbnik gminy (główny księgowy budżetu), były inspektor kontroli w Regionalnej Izbie Obrachunkowej, audytor wewnętrzny. Autor kilkudziesięciu publikacji, w tym książkowych, z zakresu finansów publicznych i rachunkowości.