Kary pieniężne za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych

Przedsiębiorcy odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości zmagają się z narastającym problemem osiągnięcia wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odebranych odpadów. Sytuacja ta zmusza wójtów, burmistrzów i prezydentów miast do nakładania bardzo wysokich kar pieniężnych. Choć w sprawach tych zapadały już pierwsze wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego korzystne dla gmin, sytuacja prawna skomplikowała się w związku z pytaniem prejudycjalnym (oraz jego uzupełnieniem) skierowanym do TSUE przez WSA w Gliwicach. W ocenie NSA rozstrzygnięcie Trybunału może w istotny sposób wpłynąć na wynik postępowań sądowo-administracyjnych, co skutkuje ich zawieszaniem. W efekcie przedsiębiorcy oczekują powstrzymania się od wszczynania postępowań lub ich zawieszenia już na etapie administracyjnym.

Decyzja o nałożeniu kary za niewykonanie obowiązku z art. 9g pkt 1 u.c.p.g. ma jednak charakter związany – organ nie może uznaniowo odstąpić od jej wydania. Mimo że ustawa określa przesłanki wymiaru kary, nie przewiduje warunków odstąpienia od jej nałożenia, o co regularnie wnioskują ukarani przedsiębiorcy. Warto również przeanalizować, w jakim zakresie - po nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego - w tego typu sprawach dopuszczalne lub wręcz konieczne staje się przeprowadzenie mediacji.

• Szczegółowa analiza przepisów u.c.p.g. dotyczących kar pieniężnych za nieosiągnięcie wymaganych poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, przepisów K.p.a. w zakresie administracyjnych kary pieniężnych (w szczególności odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary oraz przepisów działu III „Zobowiązania podatkowe” Ordynacji podatkowej mających zastosowanie w tych sprawach. 
• Omówienie zasad nakładania i wyliczania kary pieniężnej oraz wyjaśnienie kluczowych zawiłości proceduralnych obejmujących tematykę zajęć.
• Przygotowanie do sprawnej realizacji zadań związanych z wydawaniem decyzji administracyjnych w sprawach dotyczących nieosiągnięcia wymaganych wskaźników.
• Przedstawienie sprawdzonych i bezpiecznych wzorów decyzji oraz postanowień, gotowych do bezpośredniego wykorzystania.
• Przegląd najnowszego orzecznictwa w omawianym zakresie.
• Możliwość uzyskania odpowiedzi na pytania oraz wyjaśnienie wątpliwości dotyczących praktycznych aspektów tematyki szkolenia.

1. Pytania prejudycjalne skierowane do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej:
• Czy są podstawy do niewszczynania postępowań administracyjnych?
• Czy pytanie prejudycjalne skierowane do TSUE stanowi „zagadnienie wstępne”
w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (przesłanka do obligatoryjnego zawieszenia postępowania z urzędu)?
2. Przedawnienie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, czyli za który rok jest jeszcze możliwość nałożenia kary pieniężnej?
• Stosowanie przepisów działu III o.p. (art. 68 o.p.).
• Przedawnienie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej (art. 189g k.p.a.).
3. Obowiązek osiągania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (art. 9g pkt 1 w zw. z art. 3aa i 3b ust. 1 u.c.p.g.):
• Analiza wymaganych wskaźników w odniesieniu do masy odebranych odpadów w danym roku kalendarzowym.
• Czy istnieją ustawowe wyjątki lub wyłączenia od powyższego obowiązku?
3. Przebieg postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku określonego w art. 9g pkt 1 u.p.c.g.
• Obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania.
• Udział pełnomocnika (weryfikacja pełnomocnictwa, zasady reprezentacji spółki, opłata skarbowa).
4. Obowiązek czy możliwość przeprowadzenia mediacji w sprawach kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu?
5. Jak prowadzić postępowanie dowodowe? Czy dopuszczalne jest np. przesłuchanie świadków? Jakie dowody są kluczowe?
6. Sposób obliczania wysokości kary pieniężnej.
• Weryfikacja danych z BDO oraz eliminacja błędów w ich wykorzystaniu.
7. Stosowanie właściwych stawek opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku. 
8. Szczególne zasady obliczania kar pieniężnych za 2024 r. i 2025 r.
9. Zaokrąglamy, czy nie zaokrąglamy karę pieniężną? Dlaczego kilka groszy ma znaczenie?
10. Przepisy ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców a możliwość nałożenia kary pieniężnej.
11. Stosowanie przepisów dotyczących administracyjnych kar pieniężnych.
12. Czy mają zastosowanie dyrektywy wymiaru kar administracyjnych (art. 189d k.p.a.)?
13. Możliwość odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu (art. 189f k.p.a.).
14. Jak ocenić wagę naruszenia prawa, czy strona zaprzestała naruszania prawa albo usunęła naruszenie prawa?
15. Jak ocenić, czy do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej (art. 189e k.p.a.)? Co to jest siła wyższa?
16. Co w sytuacji zmiany (nowelizacji) przepisów odpadowych w trakcie roku kalendarzowego (art. 189c k.p.a.)?
17. Konsekwencje korekty sprawozdania po wydaniu decyzji (art. 9taa u.c.p.g.). Wpływ korekty na ostateczną decyzję sankcyjną.

Pracownicy urzędów gmin/miast wydający decyzje administracyjne, nakładające kary pieniężne za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (podstawa prawna art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g.).

Członek etatowy Samorządowego Kolegium Odwoławczego (w zakresie obowiązków m. in. nadzór nad egzekucją administracyjną, orzekanie w sprawach dotyczących odpadów, ochrony przyrody i środowiska, podatków, utrzymania czystości i porządku w gminach). Wykładowca, prowadzący szkolenia na terenie całej Polski dla kadr urzędów administracji samorządowej i rządowej. Prowadził egzekucję administracyjną w Urzędzie Miasta Łodzi. Autor publikacji dotyczących egzekucji administracyjnej.