Prawo budowlane w 2026 roku Najnowsze zmiany, procedury i praktyka stosowania przepisów

• Prawo budowlane jest jednym z kluczowych obszarów regulujących proces inwestycyjno-budowlany, a jednocześnie jedną z dziedzin prawa, które podlegają dynamicznym zmianom. Kolejne nowelizacje przepisów, rozbudowane regulacje przejściowe oraz postępująca cyfryzacja procesu budowlanego stawiają przed pracownikami administracji publicznej nowe wyzwania związane z prawidłową interpretacją i stosowaniem obowiązujących przepisów.

• Szkolenie zostało przygotowane z myślą o praktycznych aspektach stosowania Prawa budowlanego w codziennej pracy JST. Szczególny nacisk położony zostanie na aktualne regulacje obowiązujące w 2026 roku, najnowsze zmiany legislacyjne, prawidłową kwalifikację zamierzeń budowlanych, procedury dotyczące pozwolenia na budowę i zgłoszenia, obowiązki uczestników procesu budowlanego oraz kompetencje organów administracji.

• Uczestnicy otrzymają uporządkowaną wiedzę dotyczącą całego procesu inwestycyjno-budowlanego – od przygotowania inwestycji, poprzez realizację robót budowlanych, aż po zakończenie budowy i użytkowanie obiektu.

Szkolenie pozwoli uczestnikom spojrzeć na Prawo budowlane nie tylko przez pryzmat poszczególnych przepisów, ale przede wszystkim jako na spójny system regulujący proces inwestycyjno-budowlany.

Podczas szkolenia uczestnicy:

• uporządkują wiedzę dotyczącą aktualnych zasad stosowania Prawa budowlanego w 2026 roku;

• poznają najnowsze zmiany legislacyjne oraz ich praktyczne konsekwencje dla inwestorów i organów administracji;

• dowiedzą się, jak prawidłowo kwalifikować planowane inwestycje i roboty budowlane;

• poznają różnice pomiędzy obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę a możliwością realizacji inwestycji na podstawie zgłoszenia;

• przeanalizują najważniejsze etapy postępowania administracyjnego dotyczącego pozwolenia na budowę;

• poznają zasady ustalania obszaru oddziaływania obiektu i prawidłowego określania stron postępowania;

• uporządkują wiedzę dotyczącą projektu budowlanego, jego elementów i zakresu weryfikacji przez organ;

• poznają procedury związane z uzupełnianiem braków, wydawaniem decyzji oraz postępowaniem odwoławczym;

• omówią zasady prowadzenia procesu budowlanego, w tym obowiązki inwestora, projektanta, kierownika budowy i inspektora nadzoru inwestorskiego;

• poznają zasady dotyczące istotnych i nieistotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu;

• uporządkują wiedzę dotyczącą zakończenia budowy i uzyskania pozwolenia na użytkowanie;

• poznają kompetencje organów administracji architektoniczno-budowlanej i organów nadzoru budowlanego;

• zapoznają się z aktualnym stanem cyfryzacji procesu budowlanego i rozwiązaniami elektronicznymi wykorzystywanymi w praktyce.

1. Prawo budowlane w systemie regulacji procesu inwestycyjnego: 

• aktualny zakres regulacji ustawy Prawo budowlane, miejsce Prawa budowlanego w systemie przepisów regulujących działalność inwestycyjną, wzajemne relacje Prawa budowlanego z innymi regulacjami mającymi wpływ na proces inwestycyjny.

2. Najnowsze zmiany w Prawie budowlanym: 

• przegląd ostatnich nowelizacji, najważniejsze zmiany wpływające na praktykę stosowania przepisów, przepisy przejściowe i problemy związane z ich stosowaniem, zmiany wprowadzone nowelizacją z 4 grudnia 2025 roku.

3. Obiekty i roboty budowlane – podstawowe definicje:

• obiekt budowlany, obiekt liniowy, budowa, roboty budowlane ,przebudowa, remont, znaczenie prawidłowej kwalifikacji zamierzenia inwestycyjnego.

4. Przepisy techniczno-budowlane:

• zakres stosowania przepisów techniczno-budowlanych, obowiązki związane z ich przestrzeganiem, możliwości formalnego odstąpienia od wymagań techniczno-budowlanych.

5. Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie:

• uprawnienia budowlane i ich zakres, specjalności budowlane, zakres uprawnień, obowiązek przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego, Centralny Rejestr Osób Posiadających Uprawnienia Budowlane (e-CURB).

6. Uczestnicy procesu budowlanego – prawa i obowiązki:

• Inwestor, Projektant / projektanci, Kierownik budowy, Kierownik robót budowlanych, Inspektor nadzoru inwestorskiego, 

• zakres odpowiedzialności poszczególnych uczestników, obowiązki związane z realizacją inwestycji, przypadki obligatoryjnego ustanowienia inspektora nadzoru inwestorskiego.

7. Pozwolenie na budowę czy zgłoszenie?

• kiedy wymagane jest pozwolenie na budowę, kiedy wystarczające jest zgłoszenie.

• katalog obiektów i robót zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia;

• prawidłowa kwalifikacja planowanych robót budowlanych.

8. Postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę:

• przebieg procedury, obszar oddziaływania obiektu, ustalanie stron postępowania, konsekwencje błędnego ustalenia kręgu stron, decyzja o pozwoleniu na budowę, wykonalność i ostateczność decyzji;

• procedury odwoławcze;

• termin ważności decyzji;

• przeniesienie decyzji o pozwoleniu na budowę na inny podmiot.

9. Projekt budowlany:

• możliwość składania projektu w formie elektronicznej, trzy zasadnicze elementy projektu budowlanego, wymagane załączniki;

• zakres weryfikacji projektu przez organ;

• braki formalne i procedura ich uzupełniania;

• wydawanie decyzji.

10. Zgłoszenie budowy lub robót budowlanych:

• katalog inwestycji realizowanych na podstawie zgłoszenia,

• wymagane dokumenty, uzupełnianie zgłoszenia, terminy, milcząca akceptacja organu,

• możliwość wydania zaświadczenia;

• prawidłowa kwalifikacja planowanych robót.

11. Ochrona środowiska i zabytków w procesie budowlanym

• uwarunkowania wynikające z przepisów dotyczących ochrony środowiska;

• wpływ ochrony zabytków na proces inwestycyjny, obowiązki inwestora i organów administracji.

12. Rozpoczęcie budowy – obowiązki inwestora

• zawiadomienie organu nadzoru budowlanego;

• ustanowienie kierownika budowy lub kierownika robót;

• zapewnienie nadzoru inwestorskiego;

• przygotowanie projektu technicznego;

• zapewnienie obsługi geodezyjnej.

13. Dziennik budowy:

• papierowy czy elektroniczny?

• zasady wydawania i prowadzenia dziennika budowy;

• nowe regulacje dotyczące dzienników papierowych, elektroniczny dziennik budowy w praktyce.

14. Odstępstwa od projektu budowlanego i pozwolenia na budowę

• istotne i nieistotne odstąpienia, zasady kwalifikowania odstępstw;, obowiązki inwestora;

• projekt zamienny;

• zmiana decyzji o pozwoleniu na budowę;

• najnowsze regulacje i problemy praktyczne.

15 . Zakończenie budowy i dopuszczenie obiektu do użytkowania:

• dokumentacja powykonawcza, geodezyjna dokumentacja powykonawcza, zawiadomienie o zakończeniu budowy, pozwolenie na użytkowanie;

• stanowiska Państwowej Inspekcji Sanitarnej i Państwowej Straży Pożarnej;

• konsekwencje braku wymaganych stanowisk.

16. Kontrola organów nadzoru budowlanego

• zakres kontroli końcowej, przebieg kontroli,

• protokół pokontrolny,

• warunkowe pozwolenie na użytkowanie.

17. Utrzymanie obiektów budowlanych

• obowiązki właścicieli i zarządców, kontrole okresowe, dokumentacja obiektu, 

• odpowiedzialność za właściwe utrzymanie obiektu.

18.. Kompetencje organów administracji

• administracja architektoniczno-budowlana;

• organy nadzoru budowlanego;

• zakres kompetencji poszczególnych organów;

• współpraca i wzajemne relacje organów.

19. Przekazanie obiektu właścicielowi lub zarządcy

• dokumentacja przekazywana po zakończeniu procesu budowlanego;

• obowiązki inwestora;

• dokumentacja niezbędna do prawidłowego użytkowania i utrzymania obiektu.

20. Co dalej w Prawie budowlanym ? Kolejne, sukcesywnie wprowadzane etapy „cyfryzacji” procesu budowlanego

• Elektroniczny projekt budowlany 

• Centralny rejestr uprawnień budowlanych

• Portal e-Budownictwo

• Elektroniczny dziennik budowy – od 27 stycznia 2023 roku 

• Cyfrowa książka obiektu budowlanego – od 1 stycznia 2023 roku.

• Pomysły na SOPAB

21. Dyskusja i podsumowanie

• pracownicy urzędów gmin, miast, powiatów i województw;
• pracownicy wydziałów architektury i budownictwa;
• pracownicy zajmujących się inwestycjami i procesem budowlanym;
• pracownicy administracji architektoniczno-budowlanej;
• pracownicy jednostek organizacyjnych JST realizujących inwestycje budowlane;
• osoby odpowiedzialnych za przygotowanie i prowadzenie inwestycji publicznych;
• pracownicy zajmujących się utrzymaniem obiektów budowlanych należących do JST.

Ukończył studia na Wydziale Inżynierii Lądowej Politechniki Warszawskiej i uzyskał dyplom magistra inżyniera budownictwa o specjalności "Technologia i organizacja budownictwa" a w 1982 roku obronił pracę doktorską. Doświadczenie zawodowe zdobywał w firmie „Beton-Stal”, Biurze Projektów „Elpro” oraz na budowach eksportowych GD Energopol. Były (przez 26 lat) pracownik naukowo-dydaktyczny Politechniki Warszawskiej, obecnie prowadzi w ramach tej uczelni wykłady na studiach podyplomowych, analogiczne wykłady prowadzi też w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie, Uczelni Łazarskiego i na Uniwersytecie Warmińsko – Mazurskim w Olsztynie. Przez 18 lat (do 2020 roku) był także pracownikiem Sądu Najwyższego, gdzie zajmował stanowisko głównego specjalisty do spraw zamówień publicznych. Jest także konsultantem technicznym w Urzędzie Patentowym Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto uczestniczy w pracach Polskiego Związku Inżynierów i Techników Budownictwa. Ma tytuł rzeczoznawcy PZITB. Wykładowca, trener prowadzący zajęcia z zakresu różnych zagadnień dotyczących procesu inwestycyjnego w budownictwie, zamówień publicznych. Jest członkiem zarządu Fundacji Edukacji Menedżerskiej Budowlanych, pełni nadzory inwestorskie. Od 1995 do 2004 roku był również arbitrem z listy Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych. Od 1988 r. posiada uprawnienia budowlane do pełnienia samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie w branży konstrukcyjno-budowlanej, a w 1998 r. uzyskał tytuł rzeczoznawcy budowlanego z listy Wojewody Warszawskiego (obecnie centralny rejestr rzeczoznawców prowadzony jest przez Polską Izbę Inżynierów Budownictwa). Jest autorem lub współautorem ok. 1450 projektów, ekspertyz i opinii technicznych i techniczno-prawnych. Posiada również zaświadczenie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków uprawniające do prowadzenia robót budowlanych przy obiektach zabytkowych.